Vlak voor de zomer van 2026 heeft de minister in een Kamerbrief de toepassing van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) over 2025 toegelicht. Uit de brief blijkt dat het stelsel nog volop in ontwikkeling is. De minister kondigt verschillende wijzigingen aan en werkt aan verdere verbeteringen. Deze aanpassingen hebben gevolgen voor alle partijen die betrokken zijn bij het bouwproces, zoals aannemers, installateurs, particuliere opdrachtgevers en kwaliteitsborgers. In 2028 is het proces afgerond, in de tussentijd praten we u regelmatig bij over de ontwikkelingen.
Wat veranderde er ook alweer met de Wkb?
Met de invoering van de Wkb veranderde onder meer het toezicht op de bouwtechnische kwaliteit van bouwwerken met weinig risico’s (gevolgklasse 1-bouwwerken). Niet langer het college van burgemeester en wethouders controleert de bouwtechnische uitvoering, maar een private kwaliteitsborger. Het college behoudt daarbij zijn toezichts- en handhavingsbevoegdheden.
Voor een uitgebreidere toelichting kunt u dit blog lezen.
De reikwijdte van de Wkb
Op dit moment geldt de Wkb voor bouwwerken in gevolgklasse 1. Oorspronkelijk was het de bedoeling om het stelsel geleidelijk uit te breiden naar bouwwerken met meer risico’s. Die uitbreiding heeft vooralsnog geen doorgang gevonden, omdat bij de evaluatie over 2024 onvoldoende praktijkervaring was opgedaan. Ook in het meest recente monitoringsrapport over 2025 wordt geen verdere uitbreiding naar andere gevolgklassen aangekondigd.
De aandacht ligt voorlopig dus vooral op het verbeteren van het huidige stelsel. Dat blijkt ook uit de knelpunten die in de praktijk naar voren komen.
Wat zijn de knelpunten in de praktijk?
In de praktijk blijkt dat alle betrokken partijen – aannemers, kwaliteitsborgers, instrumentenaanbieders, gemeenten en het toezicht vanuit het Rijk – nog zoeken naar een goed werkend systeem. Zo houden sommige gemeenten vast aan de oude werkwijze, waarbij zij zelf ook toezicht houden. Ook wordt een bouwproject niet altijd afgesloten met de verplichte verklaring van de kwaliteitsborger of een melding van strijdigheid.
Ondanks deze knelpunten is de minister positief over het stelsel. Zij ziet dat het systeem kan werken, maar ook dat verdere aanpassingen nodig zijn.
Welke aanpassingen zijn er nodig?
De minister heeft een deel van die aanpassingen inmiddels concreet aangekondigd. Zij noemt drie wijzigingen:
- Het Besluit kwaliteit leefomgeving wordt zo aangepast dat de kwaliteitsborger niet bedrijfsmatig verbonden mag zijn met de instrumentenaanbieder;
- Als sprake is van bijzondere omstandigheden, mag het college tussendoor extra informatie opvragen over bepaalde bouwtechnische werkzaamheden en de tijdstippen waarop deze zullen plaatsvinden (artikel 2.20 Bbl). Een dergelijke informatievordering moet ook in kopie aan de kwaliteitsborger worden verstrekt, zodat deze daarvan op de hoogte is.
- De Omgevingsregeling wordt zo aangepast dat duidelijker wordt wanneer aan de minimale werkervaringseis (artikel 3.52 Omgevingsregeling) wordt voldaan voordat iemand als kwaliteitsborger mag optreden.
Naast deze concrete wetswijzigingen wil de minister ontwikkelaars en aannemers beter informeren. Ook staan drie bredere verbeteringen op de agenda:
- Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wordt aangepast om meer bouwwerken in gevolgklasse 1 vergunningvrij te maken. De minister noemt onder meer padelbanen en lichtmasten hoger dan vijf meter.
- Er wordt onderzocht hoe administratieve lasten kunnen worden verminderd.
- Er wordt een standaard ‘dossier bevoegd gezag’ (gegevens en bescheiden over het gerealiseerde bouwwerk) opgesteld. Daarmee moet duidelijker worden welke informatie aan het college moet worden verstrekt.
Heeft u vragen of wilt u advies?
De Wkb blijft dus volop in ontwikkeling. De komende periode ligt de nadruk niet op uitbreiding van het stelsel, maar vooral op het verbeteren van de werking ervan. Goed overleg tussen opdrachtgever, aannemer, kwaliteitsborger en bevoegd gezag blijft daarbij belangrijk. Verdere regelgeving en nieuwe praktijkervaring moeten de komende tijd duidelijk maken waar nog verbetering nodig is.
Loopt u als aannemer of kwaliteitsborger tegen de Wkb aan? Neem dan contact op met Hayri Yildiz via 06-45051388, of hayri.yildiz@kienhuislegal.nl
(Foto: Scott Blake, via Unsplash)
